Zespół Szkół Plastycznych
Liceum Plastyczne
O szkole
rekrutacja
dokumenty
pracownie
galeria
plan lekcji
portfolia artystyczne
biblioteka
materialy
filmy
forum
przetargi
Ważne linki
kontakt
english
ossp
Historia szkoły Patron Absolwenci Nauczyciele

Kilka słów o Stanisławie Kopystyńskim

Stanisław Kopystyński Stanisław Kopystyński urodził się 7 września 1893 roku w Jarosławiu. Jego ojciec - Piotr był budowniczym, a także powstańcem z 1864 roku, matka natomiast - Bronisława z Poniłków nauczycielką. Stanisław nie był jedynym dzieckiem państwa Kopystyńskich, miał bowiem pięć sióstr.

W 1903 roku Kopystyński ukończył czwartą klasę szkoły powszechnej i został przyjęty do Gimnazjum Klasycznego w Jarosławiu.

3 czerwca 1911 roku zdał egzamin dojrzałości i został studentem na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po trzech latach zrezygnował ze studiów prawniczych, by rozpocząć edukację na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Swój talent szlifował w pracowniach m. in. prof. Jacka Malczewskiego (który uhonorował Kopystyńskiego srebrnym i brązowym medalem za akt) oraz prof. Stanisława Dębickiego.

Edukację przerwał przyszłemu artyście wybuch pierwszej wojny światowej i obowiązek służby wojskowej. W 1914 roku został on wcielony do armii austriackiej, w której służył nie tylko na froncie polskim, ale także włoskim, bałkańskim i rosyjskim.

W 1917 roku został odznaczony medalem i ze stopniem kapitana artylerii lekkiej zwolniony z pełnienia służby.

Po zakończeniu wojny Kopystyński kontynuował studia na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. W 1919 roku rozpoczął pracę pedagogiczną w I-szej Szkole Realnej w Krakowie, a później w VIII Gimnazjum im. A. Witkowskiego. 9 marca tego samego roku ożenił się z Jadwigą z Jackowskich (mieli troje dzieci: Lesława, Bolesława i Wandę).

Po ukończeniu nauki na ASP, w 1921 roku, wraz z żoną powrócił do Jarosławia, gdzie zasłużył się jako główny animator życia kulturalnego. To dzięki jego inicjatywie mieszkańcy mieli okazję obejrzeć kilka ciekawych wystaw. W tym samym roku został przyjęty do Związku Plastyków Okręgu Krakowskiego.

W 1921 roku podjął również pracę w Państwowym Liceum Budownictwa, którego w niedługim czasie stał się dyrektorem i pełnił tę funkcję przez 26 lat. Przez pewien czas prowadził także zajęcia w Prywatnym Żeńskim Seminarium im. Emilii Plater. Ponadto od roku 1933 sprawował obowiązki kierownika Publicznej Szkoły Dokształcającej - Zawodowej, w której uczył rysunku.

Kopystyński umiejętnie łączył pracę pedagogiczną z działalnością artystyczną. W 1924 roku odbyła się jego pierwsza wystawa malarstwa we Lwowie, w 1931 prezentował swoje prace w Jarosławiu, a w 1938 roku w Siankach. Brał również udział w wystawach malarstwa w Warszawie (1932, 1934, 1938), w Salonie Zimowym w Zakopanem (1938) oraz w wystawach pejzażu górskiego (1938, 1939).

Wybuch II wojny światowej zmusił go kolejny raz do porzucenia spokojnego życia. Pod koniec sierpnia 1939 roku Kopystyński został powołany do wojska i mianowany Komendantem Obrony Przeciwlotniczej miasta Jarosławia (podczas operacji wojennych zestrzelił na tzw. Szańcach hitlerowski samolot). W latach 1940 - 1944 wspólnie z innymi pedagogami stworzył podziemną sieć oświatową, przejmując kierownictwo nad tajnym nauczaniem w regionie jarosławskim. Jemu tez bezpośrednio podlegał obszar na wschód od Sanu. Mimo stałego zagrożenia i represji w stosunku do aresztowanych nauczycieli, nie porzucił pracy, głęboko przeżywając śmierć swoich uczniów.

Okres wojny wiązł się dla Kopystyńskich także z rodzinną tragedią. W 1941 roku z rąk hitlerowców zginął najstarszy syn artysty - Lesław.

W 1946 roku Państwo Kopystyńscy podjęli decyzję o opuszczeniu Jarosławia i osiedleniu się na stałe we Wrocławiu. W tym samym roku Stanisław otrzymał od Eugeniusza Gepperta propozycję pracy jako wykładowca i kierownik kursów wstępnych na organizującej się Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych. We wspomnieniach Kopystyńskiego czytamy: pomagam w zagospodarowaniu szkoły, w wydobywaniu z gruzów sprzętu, pomocy naukowych, pieców. Pertraktuję w imieniu dyrektora z władzami centralnymi w Warszawie. Przeprowadzam szczęśliwie rekrutację młodzieży, uzyskując przeszło siedemdziesiąt podań kandydatów, co jako ostateczny argument przesądziło pozytywnie o powstaniu szkoły.

We wrześniu 1947 roku, na podstawie rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki, Kopystyński otrzymał nominację na dyrektora Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. Po roku przekształcił szkołę w liceum typu 4-letniego, a latach 1966 - 1967 nadzorował reorganizację szkoły z typu ogólnokształcącego na 5 - letnią szkołę zawodową o kierunku dekoratorstwo (wystawiennictwo).

Kopystyński angażował się także w działalność polityczną. W 1949 roku był delegatem na I Ogólnopolski Kongres Obrońców Pokoju w Warszawie, a w 1952 został wysłannikiem (z ramienia Stronnictwa Demokratycznego, którego był aktywnym członkiem) na Kongres Ziem Odzyskanych, który odbywał się we Wrocławiu.

W 1950 roku Kopystyński zrezygnował z pełnienia funkcji dyrektora Liceum Sztuk Plastycznych, ale do zakończenia pracy pozostał profesorem tejże szkoły. W tym czasie prowadził aktywne życie zawodowe. Wykładał bowiem w Szkole Inżynieryjnej (NOT) na Wydziale Architektury, uczył rysunku aktu na Politechnice Wrocławskiej, prowadził kursy rysunku na I rok PWSSP, pracował w Związku Polskich Artystów Plastyków, gdzie pełnił funkcję sekretarza, wiceprzewodniczącego, członka zarządu i przewodniczącego sekcji.

Ponadto brał udział w licznych wystawach (I i II Ogólnopolskiej Wystawie Grafiki Artystycznej i Rysunku w Warszawie (1956), w Bienalle Grafiki i Rysunku w Krakowie (1959), w I (1959), II (1960) i III (1963) Wystawie Plastyki Ziem Nadodrzańskich we Wrocławiu, w wystawie Twórczości Plastycznej w XX-lecie PRLu we Wrocławiu (1964), w wystawie konkursowej ZPAP we Wrocławiu oraz wystawie artystów w Dreźnie (1965)) i plenerach malarskich (Międzyzdroje, Międzygórze).

W 1968 roku artysta przebył zawał serca i od tego czasu stan jego zdrowia pogarszał się. Mimo złego samopoczucia artysta każdą chwilę poświęcał malowaniu.

Stanisław Kopystyński zmarł 25 maja 1969 roku we Wrocławiu.

Za całokształt pracy artystycznej i pedagogicznej został odznaczony Odznaką Grunwaldu (za prowadzenie tajnego nauczania w latach okupacji), Medalem X-lecia, Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski i Złotą Odznaką Zasłużonych dla Dolnego Śląska.

Po śmierci artysty zorganizowano wystawy: Stanisław Kopystyńki 1893 - 1969 Malarstwo i Grafika (1970 Wrocław), Wystawę Malarstwa Stanisława Kopystyńskiego (1971 Jarosławiec), Wystawę Artystów Ziemi Jarosławskiej (1982 Rzeszów).

Prace Stanisława Kopystyńskiego znajdują się w zbiorach muzealnych Wrocławia, Jarosławia, Legnicy, Lwowa, Przemyśla, Raciborza i Rzeszowa.

Kalendarium życia i twórczości Stanisława Kopystyńskiego

7 września1893 - Stanisław Kopystyński urodził się
1903 - ukończenie szkoły powszechnej i początek nauki w Gimnazjum Klasycznym w Jarosławiu
1911 - zdanie egzaminu dojrzałości i przyjęcie na Wydział Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego
1914 - rezygnacja ze studiów prawniczych i rozpoczęcie edukacji na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych
1914 - wcielenie do armii austriackiej
1917 - odznaczenie medalem, zwolnienie z pełnienia służby
1919 - początek pracy pedagogicznej w I-szej Szkole Realnej w Krakowie, a później w VIII Gimnazjum im. A. Witkowskiego; ślub z Jadwigą z Jackowskich
1921 - powrót do Jarosławia i podjęcie pracy w Państwowym Liceum Budownictwa, zajęcia w Prywatnym Żeńskim Seminarium im. Emilii Plater
od 1933 - sprawowanie obowiązków kierownika Publicznej Szkoły Dokształcającej - Zawodowej
1924 - pierwsza wystawa malarstwa we Lwowie
1931 - prezentacja prac w Jarosławcu
1938 - prezentacja prac w Siankach
1932, 1934, 1938 - udział w wystawach malarstwa w Warszawie
1938 - udział w Salonie Zimowym w Zakopanem
1938,1939 - udział w wystawach pejzażu górskiego
1939 - powołanie do wojska i mianowanie Komendantem Obrony Przeciwlotniczej miasta Jarosławia
1940 - 1944 - stworzenie (wspólnie z innymi pedagogami) podziemnej sieci oświatowej
1941 - śmierć najstarszego syna artysty - Lesława
1946 - decyzja o opuszczeniu Jarosławia i osiedleniu się na stałe we Wrocławiu; praca w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych
1947 - nominacja na dyrektora Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych we Wrocławiu
1948 - przekształcenie szkoły w liceum typu 4-letniego
1966 - nadzorowanie reorganizacji szkoły z typu ogólnokształcącego na 5 - letnią szkołę zawodową o kierunku dekoratorstwo (wystawiennictwo)
1949 - delegacja na I Ogólnopolski Kongres Obrońców Pokoju w Warszawie
1952 - wysłannik (z ramienia Stronnictwa Demokratycznego) na Kongres Ziem Odzyskanych, który odbywał się we Wrocławiu
1950 - rezygnacja z funkcji dyrektora Liceum Sztuk Plastycznych; wykłady w Szkole Inżynieryjnej (NOT) na Wydziale Architektury, nauka rysunku aktu na Politechnice Wrocławskiej, prowadzenie kursy rysunku na I rok PWSSP, praca w Związku Polskich Artystów Plastyków
1956 - udział w I i II Ogólnopolskiej Wystawie Grafiki Artystycznej i Rysunku w Warszawie
1959 - udział w Bienalle Grafiki i Rysunku w Krakowie
1959, 1960, 1963 - udział w Wystawie Plastyki Ziem Nadodrzańskich we Wrocławiu,
1964 - udział w wystawie Twórczości Plastycznej w XX-lecie PRLu we Wrocławiu
1965 - udział w wystawie konkursowej ZPAP we Wrocławiu oraz wystawie artystów w Dreźnie
1968 - zawał serca
25 maja 1969 roku - artysta zmarł we Wrocławiu

Krótka charakterystyka twórczości Stanisława Kopystyńskiego

Stanisław Kopystyński do chwili wybuchu drugiej wojny światowej uprawiał malarstwo tradycyjne, eksponujące warstwę literacką obrazu. Jednak już we wczesnych pracach pojawiała się tendencja do wywoływania nastrojów przy pomocy barwy i światła, zjawiska tak charakterystycznego dla twórczości polskich impresjonistów. Lata późniejsze przyniosły zwrot ku dywizjonizmowi, nowej metodzie malarskiej wyrosłej z doświadczeń i osiągnięć impresjonizmu i fowizmu. W malarstwie Kopystyńskiego plamy czystych zasadniczych barw, mieszając się, miały wywoływać u odbiorcy wrażenie barwy dopełniającej, lecz były to duże, często obwiedzione konturem, plamy typowe dla fowistów.

Metoda ta dawała możliwość uwidocznienia barwnej konstrukcji obrazu. W trakcie malowania określonego motywu, artysta dokonywał dokładnej jego analizy: najpierw rozkładał go na części składowe, a następnie składał te elementy według założonych wcześniej reguł konstrukcyjnych. Technika ta przywodzi na myśl sztukę witrażu. Jest to o tyle prawdopodobne, że artysta wykonywał także witraże, które zdobią wiele budowli na terenie naszego kraju. Ten rodzaj działalności wpłynął niewątpliwie na technikę malarską artysty.

Wydaje się, że obrazy Kopystyńskiego nie są wiernymi naturalistycznymi "odbiciami" rzeczywistości. Zawierają wiedzę o świecie i o jego strukturalnej budowie. Wyraźnie charakteryzuje to warsztatowa metoda pracy. Punktem wyjścia są zazwyczaj akwarelowe szkice wykonane bezpośrednio z natury. Stanowią one pierwowzór obrazów olejnych. Na podstawie tych szkiców następowała selekcja elementów istotnych, grupowanie plam barwnych.

W obrazach olejnych jest już skonstruowany motyw złożony z wyodrębnionych plam, często obwiedzionych konturem. W ten sposób artysta stworzył szereg prac w okresie powojennym. Obraz konstruowany z okonturowanych plam, utrzymany w jednej kolorystycznej gamie, dawał wrażenie pewnej oschłości.

Natomiast w obrazach z ostatnich lat mamy do czynienia z inną strukturą. Plama barwna jest nieregularna, bez konturu, kładziona z rozmachem. W obrazach tych wzrasta natężenie kontrastów barwnych, tło staje się ,,wibrujące", całość - bardziej dynamiczna. Dynamika nie wiąże się jednak z tematem obrazu, nie jest wydobywana z ekspresyjnych tematów. Zawiera się w obrazie w sposobie kładzenia farby, w nieregularnej plamie, w intensywnych kontrastach barwnych.

Mimo zmian, jakie daje się zauważyć w twórczości malarskiej artysty, wydaje się, że jego malarstwo ulegało przemianom płynnie i harmonijnie. Zmiany w strukturze malarskiej obrazów są dostrzegalne najbardziej, gdy ze stawimy prace najwcześniejsze z ostatnimi. Jednakże pewne cechy przewijały się w całej twórczości Stanisława Kopystyńskiego: łagodność, pogodny nastrój, harmonia.